W ramach prowadzonych zadań przeciwpowodziowych Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przygotowuje program działań dla rzeki Wisły i jej dorzeczy, w tym płynącej przez Gostyń rzeki Gostynki. Wśród 12 elementów rekomendowanych znalazła się budowa zbiornika wielozadaniowego „Gostyń” we wschodniej części miejscowości.
Chcąc sprostać zmianom klimatu
Jak wynika z dokumentacji udostępnionej na potrzeby rozpoczętych właśnie konsultacji, w ramach tworzenia „Programu działań nietechnicznych i retencyjnych stanowiący element zarządzania ryzykiem powodziowym w regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Wisły (zlewnia powyżej Krakowa), z uwzględnieniem ochrony przed powodzią miasta Krakowa”, Wody Polskie stworzyły koncepcję budowy w dwóch południowych województwach Polski – śląskim i małopolskim – szeregu elementów infrastruktury hydrotechnicznej służących do retencji wód oraz ochrony przeciwpowodziowej:
- 10 polderów przeciwpowodziowych: Czernichów, Kłokoczyn, Rusocice, Rozkochów, Olszyny, Mętków II, Gromiec, Smolice, Wiśnicz, Kopanka – woj. małopolskie,
- 2 zbiorników wielozadaniowych: Gostyń i Łąka Mizerów – woj. śląskie.
Wszystkie proponowane obiekty retencyjne miałby na celu ograniczenie wielkości strat ludzkich, społeczno-ekonomicznych i środowiskowych w czasie powodzi, a to poprzez znaczne obniżenie przepływów w Wiśle poniżej Krakowa.
„Wraz z zachodzącymi zmianami klimatu i przewidywanym wzrostem wielkości przepływów maksymalnych w perspektywie następnych lat należy podjąć działania, które pozwolą na bezpieczne przejście wód przez obwałowane koryto Wisły bez ryzyka przelania” – napisano na stronie konsultacyjnej wislakonsultacje.pl.
Duża inwestycja na terenach zalewowych
Zbiornik wielozadaniowy „Gostyń” miałby powstać według tego planu we wschodniej części Gostyni – głównie na terenach zalewowych w dolinie rzeki Gostynki, stanowiącej lewostronny dopływ Wisły, w tym na obszarze Starej Piły. Inwestycja miałaby objąć zasięgiem 161 działek, na które składają się: grunty orne (0,02 km²), lasy (0,76 km²), użytki zielone (0,87 km²) i tereny przemysłowe (0,01 km²).
Na potrzeby realizacji zbiornika, przy najdalej wysuniętym na południowy wschód krańcu gminy, zaplanowano budowę zapory na rzece Gostynce o wysokości do 5 m, której zadaniem byłoby zarządzaniem procesem spiętrzania wody na obszarze 146 ha, wykorzystując występujące w tym obszarze naturalne obniżenie terenu.
Zgodnie z przyjętymi założeniami całkowita pojemność zbiornika miałaby wynieść ok. 3 mln m³, przy maksymalnym poziomie piętrzenia wyznaczonym na 249 m n.p.m. W przypadku przejścia fali powodziowej w zbiorniku mogłoby się zgromadzić do 1,5 mln m³ wody.
Jak wynika z różnicy poziomów pomiędzy napełnieniem powodziowym a maksymalnym piętrzeniem, zbiornik miałby rezerwę objętości rzędu ok.1,6 mln m³, która mogłaby zostać przeznaczona na inne cele – np. na retencję oraz alimentację wody w okresach suszy.
Pojemności zbiornika
- Całkowita / maksymalna pojemność: ok. 3,11 mln m³
(przy założonym piętrzeniu do rzędnej 249 m n.p.m.) - Objętość zajęta podczas fali powodziowej: ok. 1,5 mln m³
(przy odpływie Q = 5 m³/s) - Pozostała rezerwa (np. retencja / alimentacja na czas suszy): ok. 1,61 mln m³ (wynika to z różnicy 3,11 – 1,5 = 1,61)
Choć sam teren objęty planem koncepcji zbiornika „Gostyń” – jak wskazują Wody Polskie – nie posiada formalnych statusów ochrony przyrody, z ekologicznego punktu widzenia jest istotny, bo przez dolinę rzeki Gostynki przebiegają ważne szlaki migracyjne zwierząt oraz lokalny szlak dla ryb. Przed budową z tego względu zarekomendowano przeprowadzenie oceny wpływu inwestycji na okoliczny klimat, krajobraz, jakość wód, a przede wszystkim na to, jak nowy zbiornik wpłynie na chronione gatunki roślin i zwierząt.
Można wnosić uwagi do projektu planu działań
W ramach procesu tworzenia planu przeciwpowodziowego, w tym konsultacji jego poszczególnych elementów, zostanie przeprowadzone spotkanie konsultacyjne w formie webinarium otwarte dla wszystkich zainteresowanych, na którym przedstawione zostaną informacje o konsultowanych dokumentach i umożliwione zostanie zadawanie pytań i składanie wniosków. Rejestracja ma rozpocząć się 22 marca 2021 roku.
Uwagi do programu będzie można wnosić w formie pisemnej, elektronicznej lub telefonicznie na adres RZGW w Krakowie lub RZGW w Gliwicach od poniedziałku do piątku w godz. 11:00 – 12:00, a także poprzez formularz na stronie – wislakonsultacje.pl.
Temat będzie też podejmowany w najbliższym czasie na gruncie gminy Wyry.
Tekst sporządzono na podstawie prezentacji planu działań w ramach ochrony przeciwpowodziowej przygotowanej przez krakowski oddział Wód Polskich.
